Geschiedenis van het Dock

In 1988 bracht NeXT, Inc. NeXTSTEP 0.8 uit, met daarin de eerste versie van het Dock. Zo introduceerde Steve Jobs het Dock aan de wereld:

‘Het Dock… Het blijkt dat er dingen zoek kunnen raken wanneer je programma's gebruikt. Deze symbolen kunnen verborgen raken en misschien wil je op elk gewenst moment je e-mail lezen. Daarom kun je elk symbool naar een van deze Dock-posities slepen, waarna het op zijn plaats springt en zich vastzet. Zodra het is vastgezet, kan er niets voor komen te staan. Het is dus een plek waar je de programma's die je gebruikt altijd bij de hand hebt. Je kunt het helemaal naar wens aanpassen en niets zal ooit voorkomen dat deze dingen in één oogopslag bereikbaar zijn. Daar draait het Dock om.’

Steve Jobs, Davies Symphony Hall, San Francisco, 12 oktober 1988

Steve Jobs demonstreerde de Aqua-interface voor het eerst op 5 januari 2000, tijdens de Macworld 2000-conferentie. Jobs demonstreerde toen ook voor het eerst de animaties voor het minimaliseren en maximaliseren van vensters. Dit was de eerste terugkeer van het NeXTSTEP Dock in een Mac OS X-versie, uitgebracht als Mac OS X Developer Preview 3.

Tijdens Apple Expo 2000 presenteerde Steve Jobs in de keynote van 13 september de publieke bèta van Mac OS X, samen met een verfijnder Dock. De vergrotingsfunctie maakte indruk op het publiek, al was het waarschijnlijk vooral een demonstratie van de vloeiende graphics van de nieuwe Aqua-interface.

Het Dock van de publieke bèta was een platte, witte, doorschijnende strook met de krijtstrepen die kenmerkend waren voor de vroege Aqua-stijl. Critici merkten de groeipijnen meteen op: omdat het Dock gecentreerd staat, verschuift de positie van elk ander symbool wanneer er een symbool wordt toegevoegd of verwijderd.

Met Mac OS X 10.0 bereikte het Dock elke Mac-gebruiker. Het combineerde het NeXT Dock en de NeXT Shelf in één strook: programma's starten, tussen programma's wisselen, geminimaliseerde vensters bewaren — compleet met het beroemde genie-effect — en bestanden en mappen een vaste plek aan de rechterkant geven.

Het ontwerp behield de geribbelde Aqua-stijl met krijtstrepen uit die tijd. Recensenten waren even gecharmeerd als sceptisch; John Siracusa van Ars Technica stelde in een bekend betoog dat het Dock veel te veel taken tegelijk uitvoerde om optimaal gebruiksgemak te bieden. In Jaguar, Panther en Tiger vervaagden de krijtstrepen geleidelijk tot een eenvoudigere doorschijnende strook, maar de formule bleef hetzelfde.

Mac OS X 10.5 Leopard gaf het Dock zijn meest ingrijpende metamorfose tot dan toe: een driedimensionale, spiegelende glazen plank. Symbolen leken op een richel te staan en wierpen spiegelbeelden en schaduwen, terwijl Stapels hun intrede deden om mapinhoud als een waaier uit te vouwen.

Het visuele spektakel verdeelde de meningen. Critici wezen op de spiegelingen, de subtiele blauwe indicatielampjes voor actieve programma's en bestanden die moeilijker te onderscheiden waren — gebruiksgemak werd ingeruild voor uiterlijk. Toch bleef de 3D-plank bestaan in Snow Leopard, Lion, Mountain Lion en Mavericks, met gaandeweg een matglazen afwerking en betere ondersteuning voor meerdere monitoren.

OS X 10.10 Yosemite was het grootste visuele herontwerp in jaren, met het Dock voorop: de 3D-plank maakte plaats voor een plat, vereenvoudigd, tweedimensionaal paneel dat aansloot bij de designtaal van iOS 7. Yosemite introduceerde ook een donkere modus voor het Dock — jaren voordat de rest van het systeem die in Mojave kreeg.

macOS 11 Big Sur bracht wat Apple ‘de grootste ontwerpvernieuwing sinds de introductie van Mac OS X’ noemde. Het Dock kwam los van de onderrand van het scherm en zweefde voortaan met afgeronde hoeken, terwijl elk programmasymbool opnieuw werd ontworpen als een afgerond vierkant in iOS-stijl. De Mac en iPad hadden nog nooit zoveel op elkaar geleken.

Met macOS 26 Tahoe nam het Dock Apples Liquid Glass-designtaal over — een glasachtiger, doorschijnender uiterlijk dat het achterliggende bureaublad breekt. Zevenendertig jaar nadat Steve Jobs voor het eerst een symbool op zijn plaats liet springen op een NeXT-kubus, is het Dock nog altijd herkenbaar hetzelfde idee: je programma's, altijd in één oogopslag bereikbaar.